De trein in het dagelijks leven (Uit: Kuifje en de 7 kristallen bollen)

 

 


Vliegende Hamburger


De Diesel III


Diesel wasmiddel


Gestroomlijnde stofzuigers

Geschiedenis van de Spoorwegen
Periode 1840 - 1860 Periode 1860 - 1880 Periode 1880 - 1900 Periode 1900 - 1920 Periode 1940 - 1960 Periode 1960 - 1980 Periode 1980 - 2000 Periode 2000 - heden

Periode 1920 - 1940


Diesel 3

De verbrandingsmotor

Jarenlang hadden de spoorwegen nagenoeg een monopolie gehad. Maar in de jaren twintig kwam, door de mogelijkheden van de verbrandingsmotor, de autobus als alternatief op. Kleine bedrijfjes konden hierdoor de spoorwegen beconcurreren. De spoorwegen hebben zich - met redelijk succes - tegen deze bedreiging geweerd door op regelgeving aan te dringen.


Figuur: "Oorlog in de Lage Landen"
(De Zakenwereld, 12 november 1938)

Overigens hadden de spoorwegen, bij de toenmalige stand van het wegennet, ook weer niet zo veel te vrezen omdat zij een stuk sneller waren. Het zijn vooral tram- en lokaalspoorwegen die door de autobus zijn weggeconcurreerd. Aangezien het net van tram- en lokaalspoorwegen veel later tot stand is gekomen dan het hoofdrailnet ging het hierbij soms om lijntjes die pas tien jaar eerder geopend waren.


Figuur: "Micheline" railvoertuig op luchtbanden

De uitdaging van een nieuwe techniek is natuurlijk niet om hem af te wenden maar juist om hem uit te nutten en in je voordeel aan te wenden. En zo werd uitgebreid geŽxperimenteerd met de verbrandingsmotor als aandrijving van railvoertuigen. In Frankrijk werden railvoertuigen gebouwd die niet alleen de verbrandingsmotor maar ook de luchtbanden en trekker-oplegger configuratie van het wegverkeer overnam. Een van de belanghebbenden was bandenfabrikant Michelin, waar de voertuigen hun naam "Micheline" aan te danken hebben.
In Nederland en Duitsland vond men het idee zinnig maar het zou wat meer trein moeten blijven. Door op stalen wielen te blijven rijden heb je minder rolweerstand en rij je zuiniger. De voertuigen zouden aan beide zijden een stuurstand moeten hebben en gekoppeld kunnen worden. Bovendien was uit de luchtvaart juist het principe van stroomlijning bekend. Door de koppen te stroomlijnen zou de weerstand verder verminderd en dus de snelheid hoger kunnen worden.
Hiermee ontstond een revolutionair nieuw materieelconcept dat in Duitsland als "Vliegende Hamburger" en in Nederland als "Diesel III" (III voor driedelig) in dienst is gekomen. Het was zo revolutionair dat het zelfs als aanbeveling voor een wasmiddel kon gelden.
In Duitsland heeft men ondanks de "Vliegende Hamburger" nog zeer lang vastgehouden aan het concept van door een locomotief getrokken rijtuigen. Nederland is sinds de "Diesel III" volledig overgegaan op gestroomlijnde treinstellen ("Stroomlijnmaterieel") zodat de Diesel III met recht de grondlegger van een nieuwe generatie treinen mag heten.

Lees verder: periode 1940-1960

 

 

gemaakt door:

Berend Schotanus
03 June 2005